1      Một số vấn đề cần biết trước khi sử dụng Website

Mục này sẽ đưa ra một số giải thích các vấn đề mà những người sử dụng bản đồ điện tử online nói chung, hay hệ thống này nói riêng thường hay gặp phải. Do vậy, người dùng hãy cố gắng đọc toàn bộ phần giải thích này trước để phần nào nắm được một số thông tin trước khi sử dụng website này.

1.1      Các ký hiệu trên bản đồ

Trên bản đồ có các đối tượng sau:

-          Lớp nền hành chính và ranh giới của 3 cấp Tỉnh, Huyện, Xã

-          Lớp điểm UBND các cấp Tỉnh, Huyện, Xã

-          Lớp khu dân cư (thôn)

-          Lớp giao thông

-          Lớp sông suối

-          Lớp cửa khẩu

-          Lớp cột KM

-          Lớp cống

-          Lớp CHPCLB

-          Lớp CCPCLB

-          Lớp CT Trên đê

-          Lớp Điếm canh đê

-          Lớp Hạt QL đê

-          Lớp Trạm báo lụt

-          Lớp Kho vật tư

-          Lớp Trạm bơm

-          Lớp Trạm thủy văn

-          Lớp Đê trồng cây

-          Lớp Đê phun vữa

-          Lớp Kè đê

-          Lớp Sự cố đê

-          Lớp Đường đê

-          Lớp Lớp ao, hồ chứa

Trên Website, ở phần Tab bên trái, vào mục như ở hình sau đây để xem thông tin về chú giải trên bản đồ:

Chú giải của bản đồ

Người dùng có thể dùng chuột để kéo thanh scrollbar xuống dưới để xem hết phần chú giải này.

1.2      Định dạng của bản đồ và mức độ cập nhật của bản đồ

Bản đồ của hệ thống sử dụng là bản đồ dạng vector, với các đối tượng hình học và thuộc tính có thể thao tác và cập nhật được. Nghĩa là người dùng hoàn toàn có thể thao tác với các đối tượng GIS trên bản đồ.

Dữ liệu bản đồ được cập nhật mới nhất đến năm 2010 thêo các quy chuẩn của Bộ tài nguyên và môi trường.

1.3      Các trình duyệt tương thích để sử dụng Website

Website này tương thích với các trình duyệt phổ biến sau:

-    MS Internet Explorer

-    Mozilla FireFox

-    Google Chrome

-    Safari

2      Các chức năng của Website

2.1      Bật/tắt Tab ở phần bên trái màn hình

Thông thường khi mở Website, sẽ thấy tab ở bên trái xuất hiện, trên đó bao gồm rất nhiều các Tab nhỏ phục vụ cho các mục đích khác nhau của hệ thống. Nếu muốn ẩn Tab này đi để dễ dàng quan sát bản đồ hơn thì làm như sau:

-          Nhấn chuột lên nút có biểu tượng  ở ngay phía trên Tab để ẩn Tab này, và nút này sẽ thay đổi biểu tượng thành  

-          Để hiện lại Tab lên, nhấn chuột lên nút có biểu tượng  trên thanh công cụ, Tab sẽ xuất hiện trở lại, và nút lệnh sẽ đổi biểu tượng thành .

2.2      Thao tác với bản đồ

Trên giao diện của website, ở góc trên cùng bên phải của bản đồ có thanh công cụ dùng để thao tác với bản đồ:

Các chức năng tương ứng từ trên xuống dưới, trái sang phải là: dịch bàn đồ lên trên, dịch bản đồ sang trái, dịch bản đồ sang phải, dịch bản đồ xuống dưới, phóng to, thu nhỏ

Sau đây là mô tả các thao tác:

-    Chức năng dịch bản đồ lên trên: chọn vào chức năng để dịch bản đồ lên trên.

-    Chức năng dịch bản đồ sang trái: chọn vào chức năng để dịch bản đồ sang trái

-    Chức năng dịch bản đồ sang phải: chọn vào chức năng để dịch bản đồ sang phải

-    Chức năng dịch bản đồ xuống dưới: chọn vào chức năng để dịch bản đồ xuống dưới

-    Chức năng phóng to bản đồ : chọn chức năng để phóng to bản đồ

-     Chức năng thu nhỏ bản đồ : chọn chức năng để thu nhỏ bản đồ

2.3      Di chuyển bản đồ đến tỉnh mong muốn

Hiện tại trong hệ thống có 3 tỉnh thí điểm thực hiện dự án này, do vậy người dùng chỉ có thể di chuyển bản đồ đến 1 trong 3 tỉnh này.

Để di chuyển bản đồ đến ranh giới tỉnh, hãy chọn trên Tab ở bên trái màn hình một tỉnh mà người dùng muốn di chuyển đến, ví dụ chọn Nghệ An, ngay lập tức bản đồ sẽ được di chuyển đển ranh giới của tỉnh Nghệ An.

2.4      Bật, tắt bản đồ tổng quát

Để bật, tắt bản đồ tổng quát tham chiếu, ở góc dưới cùng bên phải của bản đồ nhán chuột lên biểu tượng  để mở:

Bản đồ tổng quát

Nếu muốn đóng bản đồ tổng quát, nhấn chuột lên biểu tượng  ở góc trên bên phải của bản đồ tổng quát để đóng.

2.5      Thông tin về tọa độ và tỉ lệ bản đồ

Các thông tin về Tỉ lệ của bản đồ và tọa độ vị trí con trỏ chuột trên bản đồ xuất hiện ở góc dưới bên trái của bản đồ:

2.6      Tìm kiếm thông tin

Tìm kiếm thông tin là xác định thông tin theo một tiêu chí tìm kiếm, phục vụ cho việc tra cứu các đối tượng chuyên đề trên bản đồ.

Để thực hiện tìm kiếm, ở Tab bên trái màn hình, chọn Tab như ở hình sau:

Các bước thực hiện như sau:

1)    Chọn một lớp dữ liệu chuyên đề trong danh sách để tìm kiềm bằng cách nhấn chuột lên mục có tiêu đề: “--Chọn lớp dữ liệu--“, sẽ sổ ra một danh sách các lớp để người dùng chọn. Ví dụ chọn lớp “Đường đê”

2)    Chọn trường dữ liệu cần tìm trong lớp đã chọn ở mục “--Chọn trường dữ liệu--”, ví dụ chọn trường “Tên tuyến” của lớp “Đường đê”

3)    Nhập thông tin cần tìm kiếm và ô: “Nhập tìm kiếm”, ví dụ nhập: “Đê kè”

4)    Nhấn nút “Tìm kiếm” để thực hiện tìm kiếm, kết quả của tìm kiếm sẽ liệt kê ở phần bên dưới như sau:

5)    Để xem vị trí đối tượng xuất hiện trên kết quả trên bản đồ, dùng chuột nhấn vào một dòng kết quả, bản đồ sẽ tự động di chuyển đối tượng này ra giữa, và đối tượng được đổi màu để người dùng dễ dàng phân biệt với đối tượng khác.

Màn hình thể hiện vị trí của đối tượng tìm thấy trên bản đồ

 

Trường hợp Người dùng đã đăng nhập với Tên đăng nhập và mật khẩu hợp lệ, thì sau khi tìm kiếm, ở mỗi dòng kết quả sẽ có thêm một chức năng để cho phép Người dùng này sửa đổi lại giá trị thuộc tính của đối tượng trong kết quả, cụ thể màn hình sẽ như sau:

 

 

Nhấn chuột lên biểu tượng  ở cuối mỗi dòng để mở bảng thuộc tính của đối tượng này:

 

Người dùng có thể thay đổi lại giá trị của các cột xuất hiện trên màn hình sang giá trị khác phù hợp hơn.

2.7      Xem thông tin đối tượng chuyên đề

Chức năng xem thông tin (Identify) phục vụ cho việc xem thông tin thuộc tính của đối tượng trên bản đồ. Để xem thông tin của một đối tượng ta thực hiện theo các bước như sau:

1)    Chọn lớp thông tin cần xem, ví dụ chọn lớp “Đường đê”

2)    Nhấn chuột vào nút chức năng có biểu tượng  trên thanh công cụ, cho đến khi màu của biểu tượng này thay đổi thành:  

3)    Di chuột ra bản đồ, con trỏ chuột sẽ chuyển thành biểu tượng .  Di chuyển bản đồ đến vị trí có đối tượng cần xem và nhấn chuột lên biểu tượng của đối tượng đó

4)    Màn hình popup hiện lên nội dung thông tin của đối tượng đó như sau:

Chức năng xem thông tin

Di chuyển đến các vị trí bản đồ khác để xem và làm theo các bước tương tự như trên.

Để xem thông tin cho các lớp đối tượng khác, thay đổi trên mục Chọn lớp để lựa chọn đối tượng cần xem và làm các thao tác tương tự.

2.8      Xem báo cáo

Trên thanh công cụ, chọn công cụ “Báo cáo”  chương trình sẽ chuyển sang cửa sổ xây dựng báo cáo:

Màn hình chức năng báo cáo

Các bước để xem báo cáo như sau:

1)    Chọn các đơn vị hành chính là Tỉnh, huyện, xã. Ví dụ chọn xem báo cáo của tỉnh Nghệ An như trên màn hình

2)    Chọn một hoặc nhiều loại đối tượng ở danh sách bên dưới bằng cách đánh dấu vào từng dòng trên danh sách đó. Có thể chọn hết tất cả các đối tượng bằng cách đánh dấu vào dòng đầu tiên có tiêu đề: “Chọn tất cả”, hệ thống sẽ tự động đánh dấu tất cả các đối tượng.

3)    Nhấn nút “Chấp nhận” để hiện báo cáo. Nội dung báo cáo sẽ hiển thị như ở dưới.

Nội dung của báo cáo có thể được kết xuất ra dạng Excel bằng cách nhấn vào nút “Xuất ra Excel” ở góc trên cùng bên phải.

2.9      Thống kê bằng lựa chọn

Trên thanh công cụ, sử dụng công cụ có biểu tượng , sau khi di chuột lên biểu tượng này, biểu tượng sẽ chuyển thành . Nhấn chuột lên biểu tượng này để kích hoạt chức năng để thao tác.

Các bước thao tác như sau:

1)    Chọn vào nút lệnh có biểu tượng  trên thanh công cụ

4)    Định vị trên bản đồ khu vực cần thống kê, rồi click phím chuột trái

2)    Di chuột để vẽ thành một hình đa giác, bằng cách click chuột để tạo thành một góc của đa giác

3)    Khi muốn kết thúc việc vẽ hình đa giác này, nháy đúp chuột tại 1 điểm để kết thúc.

4)    Màn hình mới được mở ra, với nội dung thống kê như hình ở dưới:

Kết quả trên báo cáo này có thể được kết xuất ra file excel bằng cách chọn vào nút  “Xuất ra Excel” ở góc trên bên phải màn hình.

2.10   Thống kê theo khu vực

Trên thanh công cụ, chọn nút lệnh có biểu tượng. Sau khi di chuột lên biểu tượng này thì biểu tượng sẽ được chuyển thành biểu tượng . Nhấn chuột để kích hoạt chức năng này để thao tác.

Các bước thao tác như sau:

1)   Chọn vào nút lệnh có biểu tượng  trên thanh công cụ

2)   Định vị trên bản đồ khu vực cần thống kê, rồi nhấn và giữ phím chuột trái

3)   Di chuột để vẽ thành một hình chữ nhật, kết thúc bằng cách nhả phím trái chuột để tạo thành một hình chữ nhật

4)   Màn hình mới được mở ra, và trên đó là nội dung thống kê, bao gồm:

a.    Bản đồ khu vực vừa khoanh vùng

b.    Bản đồ tổng quát

c.    Chú giải

d.    Thông tin tọa độ của khu vực khoanh vùng

e.    Hệ tọa độ của bản đồ

f.     Bảng liệt kê các đối tượng chuyên đề xuất hiện trong khu vực khoanh vùng

Dưới đây là ví dụ về một khu vực thống kê được:

 

2.11   Chồng xếp dữ liệu chuyên đề với bản đồ online khác

Hệ thống hỗ trợ chồng xếp các lớp chuyên đề với các bản đồ của Google Map. Cụ thể là với các loại bản đồ:Google Street map, Google Sattellite image, Google Teraine, Google Hybrid.

Để chồng xếp lớp, chọn ở mục lựa chọn trên góc phải màn hình ngay phía trên bản đồ để lựa chọn loại bản đồ cần hiển thị:

 Sau đó bạn thấy toàn bộ dữ liệu nền sẽ chuyển thành dữ liệu của GoogleMap.

2.12   In ấn bản đồ

Để in bản đồ, trước hết người dùng phải thao tác bản đồ để lựa chọn cho mình một khu vực bản đồ thích hợp cần in. Sau đó lựa chọn công cụ In ấn có biểu tượng  ngay phía trên bản đồ để in. Một trang in dạng Layout hiện lên như sau:

Màn hình chức năng in bản đồ

Người dùng có thể nhập thông tin mô tả thêm vào mục Mô tả ở trên, sau đó nhấn nút “In bản đồ” để in bản đồ kèm với thông tin mô tả ra giấy với cấu trúc tương tự như màn hình ở trên.


3      Các chức năng hệ thống

3.1      Thao tác đăng nhập hệ thống

Trên Menu của website, chọn Menu “Đăng nhập” như sau:

Màn hình đăng nhập sẽ hiện lên như sau để người dùng nhập thông tin Tên truy cập và Mật khẩu:

Màn hình đăng nhập vào Website

Nhập Tên truy cập và mật khẩu hợp lệ, sau đó nhấn nút lệnh “Đăng nhập” để xác nhận. Nếu Tên đăng nhập hoặc mật khẩu không hợp lệ, chương trình sẽ thông báo: “Tên đăng nhập không tồn tại hoặc mật khẩu không đúng”. Nếu Tên truy cập và mật khẩu đều hợp lệ, màn hình trên sẽ đóng lại, và Tên Truy cập của người dùng sẽ xuất hiện ngay phía dưới Menu của Website, đồng thời Menu của Website sẽ xuất hiện thêm các mục sau: Thoát, Đổi mật khẩu, Đăng ký.

3.2      Thay đổi mật khẩu đăng nhập

Sau khi đăng nhập, để thoát khỏi đăng nhập thì chọn trên Menu mục “Thoát”, hệ thống sẽ thoát khỏi phiên làm việc mà người dùng đã thực hiện đăng nhập trước đó.

Màn hình đổi mật khẩu như sau:

Màn hình đổi mật khẩu người dùng

Nhập mật khẩu mới vào 2 ô ở trên màn hình, với điều kiện là phải giống nhau ở cả 2 ô, sau đó chọn Đồng ý để thay đổi mật khẩu, hoặc chọn Hủy để giữ nguyên mật khẩu cũ.

 

3.3      Đăng ký thêm người sử dụng

Trên Menu, chọn mục Đăng ký như ở hình:

Màn hình sau sẽ hiện lên:

Danh sách người dùng Website

Sau đây là các chức năng:

3.3.1      Thêm mới một người dùng

Để thêm mới một người dùng được phép đăng nhập vào Website, chọn nút Thêm trên màn hình ở trên để mở màn hình chức năng thêm mới người dùng:

Màn hình thêm mới người dùng

 

Nhập các thông tin trên màn hình, với các ô có dấu * màu đỏ là bắt buộc phải nhập, sau đó nhấn nút Thêm để đồng ý thêm người dùng này vào hệ thống. Ngược lại nhấn nút Hủy để hủy bỏ thao tác và đóng màn hình này lại.

Ở màn hình thêm mới người dùng, nếu đánh dấu vào mục: “Là quản trị hệ thống” thì người dùng này sẽ được phép thực hiện chức năng “Đăng ký” trên Menu sau khi Đăng nhập, còn ngược lại nếu không đánh dấu vào mục “Là quản trị hệ thống” thì Menu “Đăng ký” sẽ bị ẩn đi, và người dùng này sẽ không có quyền để thêm, bớt người dùng như ở trong chức năng này nữa.

3.3.2      Sửa thông tin người dùng

Trên danh sách người dùng, để sửa thông tin một người dùng thì nhấn chuột vào cột có tiêu đề “Sửa” và ở dòng có thông tin người dùng cần sửa, ví dụ muốn sửa thông tin người dùng có Tên đăng nhập là Test thì chọn như hình sau:

Lựa chọn sửa thông tin người dùng

3.3.3      Xóa thông tin người dùng

Để xóa thông tin người dùng, chỉ việc nhấn chuột vào cột có tiêu đề xóa và ở hàng tương ứng với thông tin người dùng cần xóa, hệ thống sẽ hỏi người dùng có chắc chắn xóa người dùng này không, chọn Ok để xóa, ngược lại chọn Cancel để hủy bỏ thao tác này:

Lựa chọn xóa người dùng

3.4      Cập nhật dữ liệu thuộc tính

Website này cho phép người quản trị hệ thống sửa đổi giá trị của các lớp chuyên đề. Để thực hiện được, trước tiên người dùng phải đăng nhập vào hệ thống, sau đó Chọn mục “Bản đồ” trên Menu để quay trở về màn hình bản đồ. Chọn trên Tab ở bên trái màn hình mục Lớp bản đồ như ở hình sau:

Chú giải của bản đồ

Tìm đến lớp thích hợp cần sửa đổi thông tin và nhấn chuột vào nút có biểu tượng  để mở cửa sổ dữ liệu nhập số liệu, ví dụ chọn lớp Đường đê để cập nhật như sau:

Màn hình cập nhật thông tin

 

Di chuyển để dòng cần cập nhật, và nhấn chuột lên biểu tượng ở cột có tiêu đề là “Thao tác”, ví dụ chọn dòng đầu tiên để cập nhật:

 

Thay đổi thông tin ở cột cần thay đổi, sau đó ở cột Thao tác, nhấn chuột vào biểu tượng  để đồng ý lưu lại sự thay đổi, ngược lại nhấn chuột lên biểu tượng  để hủy bỏ thao tác cập nhật cho dòng này.

Thực hiện tương tự cho các dòng khác và cho các lớp khác.

Sau khi cập nhật xong, đóng màn hình này lại để quay trở về màn hình bản đồ.

3.5      Cập nhật cho kết quả của chức năng Tìm kiếm thông tin

Chức năng này phục vụ cho việc tìm kiếm và sửa đổi giá trị thuộc tính của đối tượng. Trước hết người dùng phải đăng nhập vào hệ thống.Sau đó ở Tab bên trái màn hình, chọn Tab như ở hình sau:

 

Các bước thực hiện như sau:

1)    Chọn một lớp dữ liệu chuyên đề trong danh sách để tìm kiềm bằng cách nhấn chuột lên mục có tiêu đề: “--Chọn lớp dữ liệu--“, sẽ sổ ra một danh sách các lớp để người dùng chọn. Ví dụ chọn lớp “Đường đê”

2)    Chọn trường dữ liệu cần tìm trong lớp đã chọn ở mục “--Chọn trường dữ liệu--”, ví dụ chọn trường “Tên tuyến” của lớp “Đường đê”

3)    Nhập thông tin cần tìm kiếm và ô: “Nhập tìm kiếm”, ví dụ nhập: “Đê kè”

4)    Nhấn nút “Tìm kiếm” để thực hiện tìm kiếm, kết quả của tìm kiếm sẽ liệt kê ở phần bên dưới như sau:

5)    Để xem vị trí đối tượng xuất hiện trên kết quả trên bản đồ, dùng chuột nhấn vào một dòng kết quả, bản đồ sẽ tự động di chuyển đối tượng này ra giữa, và đối tượng được đổi màu để người dùng dễ dàng phân biệt với đối tượng khác.

Màn hình thể hiện vị trí của đối tượng tìm thấy trên bản đồ

 

Nhấn chuột lên biểu tượng  ở cuối mỗi dòng để mở bảng thuộc tính của đối tượng này:

 

Các thao tác cập nhật tương tự như ở mục trên.